Ardahan Tanıtım

Ardahan İlinin tarihine ait en eski yazılı belge Çıldır Gölü’nün güneybatısındaki Taşköprü Köyü Kayalığına Urartu Kralı II. Serdur’un (M.Ö. 753-735) kazdırdığı fetih kitabesidir. Yörede ilk Türk yerleşimi M.Ö. 720 yılında Kıpçaklar’ın ataları olan Kimmerler’in bölgeye gelmesiyle başlamıştır. M.S. 628 yılında Hazar Türkleri’nin bir kolu ve Ardahan adının kaynağı olan Arda Türkleri yöreyi ele geçirmişlerdir. 1069 yılında Alparslan tarafından fethedilerek Selçuklu egemenliğine giren Ardahan 1551’de Osmanlı İmparatorluğu topraklarına dahil olmuştur. Kura Nehri yukarı havzasında yer alan Ardahan, Göle, Hanak ve Çıldır bölgesi 93 Harbi olarak bilinen 1877 Türk-Rus Savaşı’na kadar Osmanlılar’ın “ARDAHAN SANCAĞI ”nı oluşturuyordu. O zamanki “Sancak” (Liva) deyimi, şimdiki “İl“ (Vilayet) karşılığında kullanılıyordu.

1828-1855 yıllarında Rus işgaline maruz kalan Ardahan, 1878 Berlin Antlaşmasıyla savaş tazminatı yerine Kars ve Batum’la “Elviye-i Selâse” ( üç il) Ruslar’a bırakılmıştır. Bu süre zarfında esaret altında yaşamak zorunda kalan Ardahan’da yer yer ayaklanmalar olmuş ise de bu ayaklanmalar kanlı bir şekilde bastırılmıştır. 1918 yılında imzalanan Brest-Litovsk Anlaşması ile Osmanlılar’a iade edilmiştir. Böylece Ardahan 40 yıllık Rus hakimiyeti son bulmuştur. Resmen “Elviye-i Selâse” denilen üç sancağın, 1918 Nisanındaki ilk kurtuluştan doğan sevinci altı aydan fazla sürmemiş; 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşmasıyla ordumuzun çekilmesi sonucu Ermeni ve Gürcülerin işgaline uğramıştır. Bunun üzerine Ardahan, 5 Kasım 1918’de ilk Müdafaa-i Hukuk teşkilatımız olarak Kars’ta kurulan Milli Şura adlı geçici hükümete katılmış; altı ay süresince doğuda Ermenilerle, kuzeyde Gürcüler’le mücadele edilmiştir. Milli Şura Hükümetince Mondros Mütarekesi şartları reddedilmiş, I. Ardahan Kongresi (3-5 Ocak 1919) ve II. Ardahan kongresi (7-9 Ocak 1919) ile kurtuluşa giden yol açılmıştır. Ardahan, Kazım Karabekir Paşa ve Halit Paşa komutasındaki ordumuz tarafından 23 Şubat 1921’de düşman işgalinden kurtarılmıştır.

7 Temmuz 1921 tarihinde mutasarrıflık yapılan Ardahan 1926 yılında 877 sayılı kanunla ilçe yapılarak Kars iline bağlanmıştır. Halkın talebi ve SSCB’nin dağılmasıyla bölgede meydana gelen gelişmeler göz önüne alınarak 27.05.1992 tarih ve 3806 sayılı kanunla yeniden İl statüsüne kavuşmuştur.

Ardahan’ın gezilip görülecek yerler:

ARDAHAN KALESİ

shutterstock_719286097

Selçuklular tarafından yapılmış ve Osmanlı döneminde de kullanılmış olan bir kaledir. Ardahan şehir merkezinin kuzeyindeki Halil Efendi Mahallesi ile kent merkezini birbirinden ayıran Kura nehrinin hemen sol kıyısında bulunmaktadır. Ardahan Kalesi, Rumeli Hisarı’nın yapımı itibariyle bir örneği gibidir. Kale mimari açıdan dikdörtgen planlıdır. Giriş kemerinin hemen üzerinde, yapıldığı tarih 1544 olarak yazılmaktadır. Dikdörtgen plan oluşturan sur duvarları, 745 metre uzunluğundadır. Baştan başa kare tabanlı ve çokgen planlı çok sayıda kule ile desteklenmiştir.

ŞEYTAN KALESİ

Urartu dönemine ait olduğu sanılan Şeytan Kalesi Çıldır ilçe merkezinin 1 kilometre doğusunda yer alan sarp arazi ve hakim bir tepeye kuruludur. Zamanında savunma amacıyla yapılan, gizli bir giriş kapısı bulunan kale ziyaretçilerine eşsiz bir manzara sunuyor.

ATATÜRK SİLUETİ

Damal ilçesinin Karadağ yamaçlarına yansıyan Atatürk Silueti her yıl 15 Haziran–15 Temmuz tarihleri arasında 17:10 ve 18:20 saatleri arasında görülebilir.

ardahan-ataturk-iha

TAŞKÖPRÜ KİTABELERİ

Çıldır ilçe merkezinin 30 kilometre güneyindeki Taşköprü köyünde köyün kuzeyini sınırlayan kayalıkta, büyük bir kaya üzerinde yer alan bir kitabedir. Urartu Krallarından II. Sarduri’ye ait olduğu ifade edilen kitabenin bölgedeki en eski kitabe olduğu sanılmaktadır.

ÇILDIR GÖLÜ

123 kilometre kare alan kaplayan bölgenin en büyük tatlı su gölüdür. Aynı zamanda Van Gölünden sonra en büyük ikinci göldür. Deniz seviyesinden 1959 metre yükselliğinde bulunan gölün en derin yeri 42 metre olarak hesaplanmıştır. Tektonik bir göldür.

shutterstock_545862850

Tarihi Yerleri;  Ahali Tabyası, Aktaş gölünü, Altaş Kalesi, Ardahan Kalesi, Atatürk Silüeti, Bülbülan Yaylası, Cak Kalesi, Dedeşen Köyü Kale Kalıntıları, Göle Okçuoğlu Yaylası, Kalecik Kalesi, Kara Kale, Kazan Kalesi, Kinzi Kalesi,
Kol Kalesi, Kura Nehri, Kurtkale Kalesi, Kötenelik Tabyası, Kırnav Kalesi, Kışla Hanak (Avcılar Kalesi ), Mere Kalesi,
Ramazan Tabyası, Savaşır Kalesi, Senger Tabyası, Sevimli Kalesi, Tabyalar, Yalnızçam Yaylası, Çıldır Gölü, Şeytan Kalesi

İlçeleri; Damal, Göle, Hanak, Posof, Çıldır

Meşhur Yemekleri; Ayran Çorbası,Ardahan Helvası, Boran, Dügmeç, Etli Mantı, Feselli, Fodol Gevreği, Gevrek, Harşo, Haşıl, Hünkar Çorbası, Katmer, Kesme Aşı, Kuymak (Mıhlama), Pişi, Sacta Kaymaklı Yufka, Sinor
BUNLARI ALMADAN GİTMEYİN..
KAZ(KAZ ETİ) , KAŞAR PEYNİRİ VE BAL